Αντί να περιμένουμε μόνο υιοθέτηση και εξειδίκευση συγκεκριμένων πολιτικών για τα νησιά είναι σημαντικό να προσπαθήσουμε να χαράξουμε ως χώρα και κράτος - μέλος πολιτικές μέσα στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, προτείνοντας μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να καινοτομήσουν στη σημερινή Ευρώπη.

H σημερινή ταλανιζόμενη Ευρώπη προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ των αντανακλαστικών των ηγετών και των κοινωνιών που μετά τον πόλεμο ένιωσαν την μείζονα ανάγκη να ενωθούν και των νέων πραγματικοτήτων που έχει δημιουργήσει ο 21ος αιώνας. Μέσα στο πλαίσιο των νέων δεδομένων της παγκοσμιοποίησης, της οικονομικής ύφεσης, της κοινωνικής ανέχειας, της έλλειψης ηγετικών φυσιογνωμιών παρατηρείται μια ενδιαφέρουσα, πολιτικά, κινητικότητα στον Ευρωπαϊκό νησιωτικό χώρο.

Ο Οδικός Χάρτης για τη Νησιωτικότητα, το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου του 2016 για την κατάσταση στα Ευρωπαϊκά νησιά (2015/3014 (RSP)) (P8_TA (2016) 0049), οι διαβουλεύσεις για τα (φορολογικά) καθεστώτα στα νησιά, η μάχη για το Φ.Π.Α. στα ελληνικά νησιά, που συνεχίζεται, οι νέες πολιτικές για τις μεταφορές, τα ευρωπαϊκά δίκτυα, την ενεργειακή αυτοτέλεια, οι επιπτώσεις από την προσφυγική / μεταναστευτική κρίση, η προστασία και η ασφάλεια των συνόρων της Ευρώπης που επηρεάζει άμεσα τα νησιά, αλλά και η ανάδειξη των νησιών ως αυτοτελών πολιτιστικών χώρων και τουριστικών προορισμών μάς οδηγούν σε ένα κρίσιμο σημείο ανάληψης ευθύνης και πρωτοβουλιών εκφοράς συγκροτημένου "Ευρωπαϊκού" πολιτικού λόγου. Είναι επιτακτική η επιλογή μίας συγκεκριμένης στρατηγικής, αλλά και της υπέρβασης στερεοτύπων και δογματισμών.

Αντί να περιμένουμε μόνο υιοθέτηση και εξειδίκευση συγκεκριμένων πολιτικών για τα νησιά είναι σημαντικό να προσπαθήσουμε να χαράξουμε ως χώρα και κράτος - μέλος πολιτικές μέσα στο υπάρχον θεσμικό πλαίσιο, προτείνοντας μεταρρυθμίσεις που θα μπορούσαν να καινοτομήσουν στη σημερινή Ευρώπη.

Ας αντιστρέψουμε τη θέση μας, ας σκεφτούμε όλοι τι συμβολίζει ο ελληνικός νησιωτικός χώρος για τα κράτη - μέλη και τις Ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Για όλους θεωρούμεθα και είμαστε η μείζων νησιωτική χώρα της Ευρώπης με το μεγαλύτερο αριθμό νησιών και με μία πανίσχυρη ναυτιλία. Κάθε ελληνικό νησί συγκροτεί από μόνο του μία ιστορική και πολιτιστική πραγματικότητα, διαχρονική, που στις ρίζες της βρίσκεται το αξιακό σύστημα πάνω στο οποίο στηρίζεται ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός και όσα προσδιορίζονται στις ιδρυτικές συνθήκες της Ένωσης.

Κάθε ελληνικό νησί, όχι μόνο τα μεγάλα, από τους αρχαίους χρόνους έως σήμερα αναγνωρίζεται μέσα στον κόσμο από μία διακριτή ιστορία, από τον αιγιακό πολιτισμό, από την εγγύτητα του Ιονίου στη Δύση, από το δυναμισμό και τη δημιουργικότητα των τοπικών κοινωνιών της σημερινής εποχής.

Έτσι μας βλέπουν και θεωρούμενοι σύμμαχοι και θεωρούμενοι εχθροί.

Γιατί άραγε περιοριζόμαστε σε έναν πατριωτισμό άμυνας που προσπαθεί πάντοτε να προστατέψει τα εθνικά δίκαια με ένα σχεδιασμό συρρίκνωσης και λιανοντούφεκου; Γιατί καλλιεργούμε και ενισχύουμε την ψευδαίσθηση ενός κυνηγημένου Έθνους και ενός διωκόμενου κράτους που όλοι το επιβουλεύονται;

Στην ασταθή Ευρώπη των ημερών μας διαθέτουμε ένα αναξιοποίητο, όπως συχνά συμβαίνει, όπλο: την αδιαμφισβήτητη υπεροχή μας στο νησιωτικό ευρωπαϊκό χώρο που σε συνδυασμό με την ιδιαίτερη πνευματική κινητικότητα και, προφανώς, μία νέα μεταρρυθμιστική στρατηγική για τα Ευρωπαϊκά νησιά, που θα προέρχεται από εμάς, θα μας φέρει στην πρώτη γραμμή του θετικού Ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Στην πρώτη γραμμή των κρατών που εκπροσωπούν τις πρώτιστες ανθρώπινες αξίες: τη δικαιοσύνη, την ισονομία, την ελευθερία, τη δημοκρατία και την αλληλεγγύη, αλλά και το Ευρωπαϊκό πολιτιστικό κεκτημένο.

Ας μην βλέπουμε πλέον παθητικά τη συνεχή υιοθέτηση μέτρων υπέρ των υπερπόντιων γαλλικών νησιών (Γουιάνα, Γουαδελούπη, Μαρτινίκα, Μαγιότ, Ρεϊνιόν και Άγιος Μαρτίνος), ζητώντας ψίχουλα και παρατάσεις ισχύος κάποιων ρυθμίσεων. Ας πρωτοστατήσουμε σε μία νέα Ευρωπαϊκή Νησιωτική Αρχιτεκτονική με βάση τη γνώση μας, την εμπειρία μας, την εξοικείωση με τον θαλάσσιο χώρο, εν τέλει με την ιστορική διαδρομή μας.

Η Ελληνική αυτή πρωτοβουλία  που πρέπει να θεωρηθεί ως ένα σχέδιο-σημαία (flagshipproject) θα μπορούσε να βασιστεί:

α) Σε ένα στρατηγικό πλαίσιο της Ε.Ε. για τα νησιά με προοπτική την διασύνδεση των μέσων που θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό εδαφικό αντίκτυπο.

β) Στην αξιολόγηση του επιπλέον κόστους της ζωής στις νησιωτικές περιοχές σε ό,τι αφορά στο σύστημα μεταφορών για πρόσωπα και εμπορεύματα, στον ενεργειακό εφοδιασμό και την πρόσβαση στις αγορές.

γ) Σε ένα θεματολόγιο για τις νησιωτικές περιοχές της Ε.Ε. ως προοίμιο μίας Λευκής Βίβλου για τα νησιά που θα εμπεριέχει και βέλτιστες πρακτικές και τη συμμετοχή των Εθνικών Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών.

Για να εξειδικεύσουμε τη θεωρία και να προσεγγίσουμε την πράξη, στοιχεία αναφοράς θα μπορούσαν να είναι:

1) Επέκταση ή προσαρμογή των διευρωπαϊκών δικτύων στα νησιά, συμπεριλαμβανόμενου του «μεταφορικού ισοδύναμου»

2) Ειδικό καθεστώς στους κανονισμούς των Διαρθρωτικών και των Επενδυτικών Ταμείων (ESI Funds) της ΕΕ, για τις νησιωτικές περιοχές ή/και τα νησιά, που θα τροποποιεί ή εξειδικεύει τους κανονισμούς που πρόσφατα εγκρίθηκαν

3) Ειδικό καθεστώς κρατικών ενισχύσεων

4) Ειδικό φορολογικό καθεστώς και μειωμένοι συντελεστές Φ.Π.Α.

5) Ρήτρα νησιωτικότητας σε όλα τα νομοθετήματα της Ε.Ε. και ειδική αναφορά στα νησιά στις εκθέσεις αξιολόγησης επιπτώσεων (impact assessment reports) που συνοδεύουν κάθε νέα νομοθετική πρωτοβουλία της Ε.Ε.

6) Στήριξη κατά προτεραιότητα των έργων κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCIs) που συνδέονται κυρίως με την Μάλτα και την Κύπρο (νησιά κράτη-μέλη), την Κρήτη, καθώς και άλλων που μπορούν στο μέλλον να καλύψουν και τα υπόλοιπα Ευρωπαϊκά νησιά.

Σημαίνοντα ρόλο σε αυτή την προσπάθεια θα παίξει μία οριζόντια δομή-παρατηρητήριο για τα νησιά που θα προσδιοριζόταν από τη διαλειτουργικότητα και τη συνεχή παρακολούθηση των οικονομικών, κοινωνικών και διοικητικών μεγεθών δυσκολιών / προβλημάτων των νησιών και θα έδινε, ίσως, το στίγμα μίας πολιτικής επιλογής που θα έφερνε κοντά τη νησιωτική περιφέρεια με το κέντρο, ως έμπρακτη υλοποίηση όσων προέβλεπε το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 4ης Φεβρουαρίου 2016, σχετικά με την ειδική κατάσταση των νησιών (2015/3014 (RSP)) (P8_TA (2016) 0049).

e-max.it: your social media marketing partner

Εγγραφείτε στο Newsletter

* απαιτείται
Για μια Ευρώπη
πιο κοντά στην Ελλάδα!
Για μια Ελλάδα
πιο κοντά στην Ευρώπη!

Επικοινωνία

Βουκουρεστίου 16
Αθήνα, 106 71
Ε: info@mangelopoulos.gr
T: 210 36 45 831

Πάρτε μέρος στο διάλογο